Er was eens een brood…
Tekst: Cor Denneman Heilscher namens het team van multimediaplatform Cycle4.live

Zeven goudbruine bollen, zachtjes tegen elkaar aan gevlijd, glanzend onder het licht. Op het eerste gezicht een knap staaltje vakmanschap. Een harmonieus samenspel van bloem, gist, water en de bezieling van de bakker. Maar de echte magie van dit brood vindt niet plaats in de oven. Die ontstaat pas aan tafel, zodra er mensen aanschuiven en hun harten opengaan.
Want dit brood vraagt niet om een mes. Het vraagt om handen. Het wil dat we het vastpakken, voelen en herontdekken wat het betekent om écht samen te zijn. Wanneer je een bol losmaakt en doorgeeft, doe je zoveel meer dan voedsel uitdelen. Je deelt warmte. Je deelt gulheid. Op dat magische moment overstijgt het brood zijn aardse ingrediënten; het effect wordt ineens oneindig veel groter dan de som van die zeven aparte delen. Muren tussen mensen worden gesloopt. Dit moment opent het gesprek, verzacht de sfeer en smeedt een diepe, pure verbondenheid.
Verlangen naar verbinding
Dit vurige verlangen naar verbinding is zo oud als de mensheid zelf. Brood voedde onze verre voorouders immers al lang voordat de eerste tempels werden gebouwd en de wereldreligies vorm kregen. Het was toen al de ultieme verbinder. Geen wonder dat religies wereldwijd deze oerkracht hebben omarmd en verheven tot iets heiligs.
De Kelten (circa 800 v.Chr.)
Het kosmische bewustzijn van de Keltische druïden vertaalde zich in de bereiding van het dagelijkse voedsel. Het Bara-oerbrood werd door de Kelten nooit gezien als een individueel consumptieproduct. Het was een gecentraliseerd gemeenschapsgoed, een heilige substantie die de stam fysiek en mentaal voedde. Het brood werd daarom — naar nu wordt verondersteld — gebakken als een organische, margrietvormige eenheid van zeven samengevoegde bollen: één centrale kern die de bron van het leven symboliseerde, omringd door zes flankerende bollen.
Het breken van dit zevenbollige Bara-oerbrood was een diep spirituele en gemeenschappelijke handeling. Er kwam geen mes aan te pas. Het gebruik van metalen messen was strikt verboden bij het Bara-ritueel, omdat het snijden met koud ijzer of brons in hun kosmische filosofie werd gezien als een gewelddadige schending van de levende energie en de vitale levenskracht van het graan.
In navolging van deze druïdische traditie werd het brood uitsluitend met de hand in zeven stukken gebroken. Deze handeling verbond de aanwezigen rechtstreeks met de zeven levensaders van hun bestaan: het dragende bos, de vruchtbare akker, het zuiverende water, het vogelvrije wild, de tamme kuddes, de kosmische zonne-energie en de overgedragen spirituele wijsheid van de voorouders.

Het christendom (circa 30 na Chr.)
Binnen het christendom is het breken van het brood het kloppende hart van de gemeenschap en het symbool van ultieme liefde. Of zoals Anselm Grün het verwoordt in zijn klassieker Het grote boek van levenskunst: ‘In iedere eucharistieviering breekt de priester het brood en deelt het uit. Hij doet wat Jezus deed bij het Laatste Avondmaal: ‘Tijdens de maaltijd nam Hij een brood, sprak de zegenbede uit, brak het brood, gaf het hun en zei: ‘Neem het, dit is mijn lichaam’’ (Mar. 14,22). De leerlingen hebben in dit gebroken en gedeelde brood Jezus zelf geproefd, die hen heeft liefgehad tot het einde, die zich voor hen stuk liet breken opdat hun leven niet stuk zou breken. Ze hebben Jezus zelf geproefd, die hun zijn vertrouwen schonk om hen hun leven op een nieuwe manier met elkaar te laten delen.’

De islam (622 na Chr.)
Binnen de islam wordt brood geëerd als rizq, een heilige zegening rechtstreeks van God, die met het diepste respect behandeld moet worden en waarvan geen kruimel verloren mag gaan. Men deelt het daar als symbool van ultieme gastvrijheid en liefdadigheid.

Sikhisme (1469 na Chr.)
En dan de sikhs, die in hun tempels de langar vieren: een gratis gemeenschapskeuken waar iedereen, arm of rijk, zij aan zij op de grond zit om versgebakken roti te breken, als vurig protest tegen ongelijkheid.
Uitnodiging
Laat dit breekbrood een uitnodiging zijn. Een passievol pleidooi om de tijd stil te zetten, de handen uit te strekken en elkaar werkelijk te ontmoeten. Want in een wereld die soms zo versplinterd voelt, brengt dit brood ons samen en herinnert het ons aan de kracht van verbondenheid. We hebben elkaar immers nodig om heel te zijn.
