Ineens wordt het stil

Tekst en foto’s: Cor Denneman Heilscher

In de wielerwereld is er een soort ongeschreven wetmatigheid: hoe beter het fietspad, hoe groter de kans dat je vergeet te kijken. Dat risico is behoorlijk groot op de EuroVelo 19, de Maasfietsroute, want dit is een uitstekend fietspad. Je vertrekt in Givet, net over de Franse grens, en volgt de Maas stroomopwaarts richting Dinant. Eerst fiets je door Heer-Agimont en Hastière. De rivier blijft meestal dicht bij je, de hellingen die je ziet worden steeds indrukwekkender en het landschap krijgt langzaam dat typische karakter van de Haute-Meuse: water, rotsen, bossen en hier en daar een dorp dat zich al eeuwenlang sterk houdt tegen de helling aan.

De benen draaien ondertussen vanzelf. De cadans is perfect en op je fietscomputer verschijnt een gemiddelde snelheid waar je eigenlijk best tevreden over bent. Het voelt even alsof je Remco Evenepoel bent, maar dan zonder ploeg, zonder volgwagen en vooral zonder iemand die onderweg je bidon aangeeft…

Via Waulsort gaat het verder richting Freÿr. Je voelt je snelheid teruglopen. Aan de linkerkant eist het indrukwekkende kasteel van Freÿr plots al je aandacht op. Het domein kent een geschiedenis die eeuwen teruggaat en werd generaties lang uitgebouwd door de familie Beaufort-Spontin. Het kasteel zelf is een bijzonder voorbeeld van de Maaslandse renaissance en latere barokke invloeden. De tuinen werden in de zeventiende en achttiende eeuw aangelegd en behoren vandaag tot de belangrijkste historische tuinen van België.

En dan zijn er nog de sinaasappelbomen

Freÿr bezit een indrukwekkende collectie oude sinaasappelbomen die al eeuwen deel uitmaken van het domein. In de zomer staan ze buiten in de tuinen; wanneer de temperaturen dalen, worden ze naar de oranjerie gebracht. De tuinen zijn strak en geometrisch: lange zichtassen, gesnoeide haagbeuken, fonteinen, vijvers en zorgvuldig aangelegde parterres. Alles lijkt onder controle. Maar kijk je verder dan de tuinmuren, dan vertelt het landschap een heel ander verhaal. Daar begint de natuur aan haar eigen composities.

De Maas heeft zich hier diep in het landschap gesneden. De kalkstenen rotsen van de vallei bepalen mee welke planten en bomen hier kunnen groeien. Op de warme, zonnige kalkhellingen vind je kalkgraslanden en warmteminnende vegetatie. In de bossen leven talloze diersoorten en in de grotten vinden vleermuizen een beschutte plek om te overwinteren. Hoog boven de Maas maken stootvogels gebruik van de steile rotswanden.
Het landschap rond Freÿr maakt deel uit van een groter Natura 2000-gebied. Dat klinkt misschien een beetje administratief maar eigenlijk betekent het iets heel eenvoudigs: dit is een landschap waarin verschillende waardevolle leefgebieden en soorten met elkaar verbonden zijn.

De Maas vormt het landschap. De kalksteen bepaalt de ondergrond. De ondergrond bepaalt mee welke planten er groeien. De planten trekken insecten aan. Die trekken andere dieren aan. De rotsen bieden nestplaatsen. Het bos houdt water vast en biedt beschutting. Mensen hebben vervolgens eeuwenlang hun eigen laag aan het landschap toegevoegd: een kasteel, tuinen, paden, landbouw, dorpen en vandaag ook een fietsroute.

Zelfs het water in de tuinen van Freÿr vertelt dat verhaal

De fonteinen worden gevoed door water uit de bron La Rochette, dat via een oud aquaduct naar het domein wordt geleid. Een systeem dat eeuwen geleden werd bedacht maakt vandaag nog altijd deel uit van het landschap. Je zou het bijna een vroeg voorbeeld van systeemdenken kunnen noemen. Op de fiets beweeg je door al die lagen tegelijk. Zet je fiets even aan de kant. Kijk naar de Maas. Kijk naar de rotsen. Kijk naar het kasteel. Zoek een oude sinaasappelboom. Luister naar het water. En vraag je vervolgens eens af hoeveel verschillende verhalen er op deze ene plek samenkomen. Je zult merken dat je fietscomputer daar geen antwoord op heeft.

Wat je net meemaakte was een moment van pure, romantische onthaasting op de fiets. De natuur van de vallei omarmt de barokke grandeur alsof ze voor elkaar gemaakt zijn. Je fietst letterlijk door de geschiedenis, over een oud jaagpad waar vroeger paarden zwoegden en de eeuwen geruisloos voorbijglijden.

Route:
Givet (Frankrijk) → Heer-Agimont → Hastière → Waulsort → Freÿr → Anseremme → Dinant
Afstand: ongeveer 24 km voor het Waalse traject Givet–Dinant van deze EuroVelo 19

Scroll naar boven