IN HET KIELZOG VAN DE MESOLITHISCHE MATRIARCH MOS’ANNE
De Blauwe Draad van de Maasbinnenvaart — Live op Cycle4.live
Tekst & Foto’s: Cor Denneman Heilscher

Deel I: Treinen met een geheim en de blik van de Oermoeder

De blauwe draad wordt getrokken! Vanaf het startpunt op Domaine Les Sous-Bois zet nomadisch peddelaar Cor de benen aan. Onder hem glanst de trouwe, stevig beladen Cangoo Nomad. Deze robuuste driewielbakfiets is richting de Waalse Spoorwegen tactisch niet gecommuniceerd als een in de trein strikt verboden bakfiets. Maar nu natuurlijk ingezet ten behoeve van noodzakelijk en erkenbaar invalidenvervoer. Bovendien herkenbaar met die blauwe stickers op beide zijkanten van de houten bak en twee invalidenkrukken zichtbaar bovenop…
Het echte avontuur begint al op het perron van Graide-Gare. Hoe krijg je een zwaar bepakt stalen ros over een hoogteverschil van een halve meter de trein in? Het geheim schuilt in de ’track stand’ via de draaihendel in het linkerhandvat. Waarbij de fiets tot 6 kilometer per uur geruisloos voortbeweegt zonder dat er gezeten of hard getrapt hoeft te worden.
Dan de klus klaren met de lichte doch oersterke aluminium op- en afrijplaat (tranenplaat). Dit ter overbrugging van het hoogteverschil tussen perron en treinvloer. In Graide-Gare zowaar met de spontane en hartelijke hulp van een toegewijde conductrice.
Eenmaal aangekomen in Godinne-Station bewijst deze plaat opnieuw haar dienst; ditmaal als afrijplaat om de 30 centimeter naar het lagere perron soepel te overbruggen. De openingsqueeste is geslaagd.
Cor is deze dag niet zomaar een passant; als persgenodigde schuift hij aan bij de feestelijke vernissage in het toonaangevende Musée Archéologique de la Haute-Meuse. Het museum staat onder de bezielende leiding van de immer actieve matriarch Céline Honnay-Culot, na eerdere door Cor bezochte tentoonstellingen inmiddels een vertrouwde copine.


In de expositie Face to Face with Prehistory gebeurt het dan eindelijk. Na de officiële welkomstwoorden en de onthulling van een hoge vitrinekast staat Cor oog in oog met zijn idool: Mos’anne. Het is een magisch, bijna sacraal moment. Haar indringende blauwe ogen en getinte huid — de ultieme, wetenschappelijk onderbouwde weerspiegeling van de mesolithische mens — laten een diepe indruk achter.

Dit is het resultaat van grensverleggende interdisciplinariteit. Wetenschappers van de Universiteit Gent (UGent) ontrafelden haar DNA nadat haar 10.000 jaar oude resten in 1988 werden ontdekt in de Margaux-grot nabij Dinant. Het atelier van de beroemde Nederlandse tweelingbroers Adrie en Alfons Kennis van Kennis & Kennis bracht haar vervolgens laagje voor laagje handmatig tot leven, inclusief een opvallende haartooi met eendenpluimen en een ketting van hertentanden.
Zij was een van de laatste jagers-verzamelaars die over de flanken van de vallée mosane, de Maasvallei, zwierf. En het mooiste? Haar reis is nog niet voorbij. De tentoonstelling trekt door heel België, met als volgende strategische etappe: Andenne.

Deel II: Het geheim in de boomstamboot

Weken later kruisen de paden van de nomade en de oermoeder elkaar opnieuw, ditmaal in Andenne in het Espace Muséal d’Andenne (EMA) nabij de beroemde Scladina-grot. Met wederom een matriarchale directie: Mélanie Cornelis en haar toegewijde team.
Maar de museale ervaring is hier voor Cor totaal anders. Mos’anne staat hier niet in een leegte; ze is geplaatst in haar eigen prehistorische habitat dankzij een fabelachtige, kamerbrede landschappelijke achterwand, met aanpalende tweetalige informatiepanelen. Indrukwekkend! Doch mocht absoluut niet sec gefotografeerd worden, waarmee de militaire deken uit de Cangoo-bak over de vitrine heen is verklaard.

De Nederlandse bioloog en kunstenaar Ulco Glimmerveen heeft deze natuurlijke leefomgeving via complexe 3D-visualisaties tot in het kleinste detail gerenderd en geschilderd. Wanneer Cor de reconstructie van dichtbij bestudeert, ontdekt hij een prachtig historisch geheim dat de kunstenaar in de prehistorische boomstamboot heeft verwerkt: een gestrekte bever ligt roerloos voorin de kano. De toon voor de rest van de reportage is definitief gezet. De bever wordt het kompas.




Deel III: Knipogen naar het verleden op Nederlands-Limburgse bodem

Vanaf Andenne transformeert de queeste in een flitsende sportieve tocht. Cor volgt de Maas stroomafwaarts over de strak geasfalteerde RAVeL- en EuroVelo-paden — de voormalige jaagpaden waar vroeger paarden de schepen trokken. De imposante rotswanden van Huy en de rauwe, industriële contouren van Luik glijden aan de horizon voorbij.
Ditmaal blijft Cor op het droge; het bevaren van het water is immers voorbehouden aan zijn andere grote passie: maatschappelijke maritieme mobiliteit.
Zodra de grens bij Maastricht wordt gepasseerd, maakt de Cangoo Nomad een sportieve zijstap van formaat. De bakfiets koerst vastberaden richting de Limburgse heuvels voor een vurig intermezzo: deelname aan de Heuvelland Fiets4daagse in Valkenburg.
Cor fietst hier met een knipoog naar de geschiedenis: ook hier droeg hij diens markante oranje cap, versierd met een fiere veer als eerbetoon aan de hoofdtooi van Mos’anne om haar mee te nemen de heuvels in.
De kilometers worden vakkundig weggestreept bij de stempelkaart tijdens de tussenstops bij de controleposten. Via de historische straten van buitengewone Limburgse locaties trekt de peddelende nomade vervolgens weer terug naar de vertrouwde, vlakkere oevers van Midden-Limburg.




Deel IV: De Levende Maritieme Matriarch van Maasbracht

De finale van de expeditie brengt alle verhaallijnen op spectaculaire wijze samen. Tijdens meerdaagse bivakken bij verschillende Vrienden op de Fiets zoals Jos Winkelmolen wordt er eerst culinair genoten in het witte stadje Thorn, waar de vroege Limburgse asperges gretig greep vinden.
Daarna volgt een strategische strooptocht bij Dumpstore Valkenburg. Cor scoort er een warme broek en een stoer, passend 101st Airborne Division jack — een legendarische plunje die later nog een heel diepe, persoonlijke betekenis zal krijgen in Bastogne vanwege de Battle of the Bulge.
Doch eerst is het de beurt aan Maasbracht, het kloppend hart van de binnenvaart. Dankzij Cor’s persaccreditaties worden de deuren tot een exclusieve rondleiding in het Maas Binnenvaartmuseum voor hem geopend.
Tijdens een uitgebreid interview met de enthousiaste en vakkundige beheerder Wim van Look – grindschipper van weleer – stuit Cor in een glazen vitrine op een adembenemende ontdekking: een oeroude, handgesneden houten roerklik in de exacte vorm van een bever. De tijdbrug is compleet.
Van de gestrekte bever in de boomstamboot van Mos’anne, via deze historische roerklik, tot aan de prachtig opgezette bever elders in het museum: het dier verbindt de prehistorie naadloos met de scheepvaarthistorie.


De Maas lonkt nu meer dan ooit. Het is tijd om de maritieme theorie in de praktijk te brengen.
Op uitnodiging stapt Cor daadwerkelijk aan boord van een prachtig motorjacht op de stromende rivier.

De maatschappelijke maritieme mobiliteit krijgt letterlijk vorm wanneer hij het grote stuurwiel desgevraagd overneemt van Jan Linssen, decennialang het boegbeeld van de generatie-oude, toonaangevende Rederij Linssen Yachts B.V. Est. 1949, goh ook Cor’s geboortejaar.
“Wat ben ik blij en trots dat Yvonne in mijn vaarsporen wilde treden en de Linssen-dynastie en ons varend erfgoed veilig weet te stellen”, vertrouwt Jan diens vaargezel Cor nog toe. “En bij proefvaarten spring ik zelf graag weer efkes in en op de boot, zoals nu met jou”, vergezeld van een brede glimlach van oor tot oor…

Hier schrijft de geschiedenis zichzelf in het heden. Immers: Jan heeft recentelijk de leiding van het bloeiende familiebedrijf overgedragen aan zijn dochter en opvolgster als nieuwe Algemeen Directeur: Yvonne Linssen. In een exclusief interview met Yvonne op de rederij voelt Cor de krachtige dynamiek van haar leiderschap.

De parallel met de mesolithische oermoeder die hij weken geleden in de ogen keek is zonneduidelijk: Yvonne leidt de rederij als een ware, eigentijdse matriarch. De cirkel is rond. Van een prehistorische grot in Dinant tot de levende matriarch op de Maas: de blauwe draad heeft verbonden wat verbonden moest worden. Dit is Cycle4.live par excellence. Maas-missie volbracht in Maasbracht!

