Patronen
Herkennen en veranderen met antropologische blik

Een conflict. Een mislukte samenwerking. We zijn geneigd om vooral te kijken naar wat er gebeurt. Een organisatie die steeds opnieuw dezelfde problemen lijkt te hebben. Mensen die telkens in dezelfde discussies terechtkomen.
We proberen het probleem op te lossen. Maar wat als het probleem niet het belangrijkste is? Wat als vooral het patroon interessant is?
In Patronen laat antropoloog Danielle Braun zien hoe patronen ontstaan in groepen, organisaties en samenlevingen. Ze zijn vaak zo vanzelfsprekend geworden dat we ze nauwelijks nog opmerken. We doen dingen omdat we ze altijd zo gedaan hebben. We reageren op elkaar zoals we dat gewend zijn. En zonder dat iemand het bewust heeft afgesproken, ontstaat er een manier van werken en samenwerken die zichzelf steeds opnieuw bevestigt.
Een patroon kan houvast geven. Maar een patroon kan ook gevangen houden. Wie een probleem alleen probeert op te lossen zonder het onderliggende patroon te zien, loopt dan het risico hetzelfde probleem telkens opnieuw tegen te komen.
De interessante vraag wordt daarom niet alleen:
Wat gebeurt hier?
Maar ook:
Waarom gebeurt dit steeds opnieuw?
En misschien nog interessanter:
Welk patroon houden wij zelf in stand?
Dat vraagt om een andere manier van kijken. Niet onmiddellijk ingrijpen, maar eerst observeren. Afstand nemen. Verwonderd raken over iets wat we eigenlijk heel normaal zijn gaan vinden. Want zodra je een patroon begint te herkennen, ontstaat er ruimte om het anders te doen.
Waarom LEESVOER voor Cycle4.live?
Patronen sluit nauw aan bij de manier waarop Cycle4.live naar verandering kijkt. Een organisatie verandert niet alleen door nieuwe regels, structuren of strategieën te introduceren. Werkelijke verandering ontstaat wanneer ook de patronen van denken en handelen veranderen.
Dat maakt het boek interessant in combinatie met het systeemdenken van Donella Meadows (zie Leesvoer: Denken in systemen). Zij leert ons kijken naar de systemen achter wat er gebeurt. Danielle Braun helpt ons vervolgens zien hoe die systemen zich in ons dagelijks gedrag en in onze onderlinge relaties manifesteren.
Een patroon is eigenlijk een soort geheugen van een systeem. Het vertelt ons wat zich eerder heeft voorgedaan — en maakt het waarschijnlijk dat het opnieuw zal gebeuren.
Regeneratie vraagt daarom niet alleen om nieuwe oplossingen. Soms vraagt ze om het herkennen van oude patronen. En vervolgens om de moed om er een kleine afwijking in te brengen. Want misschien begint verandering wel precies daar: wanneer iemand iets doet wat niet helemaal past in het oude patroon. Wanneer een bejaarde man bijvoorbeeld op reis gaat met zijn tent en zijn bakfiets.
Wanneer anderen daarop reageren, kan een nieuw patroon ontstaan.
