Op naar regeneratief leiderschap!
Kun je een organisatie regeneratief maken zonder eerst anders te leren kijken naar leiderschap? Dat is de vraag die prof. dr. Stephen Kempster centraal stelt in zijn recente artikel Leadership of systems change: Towards regenerative business, verschenen in het wetenschappelijke tijdschrift Leadership. De publicatie verscheen in juni 2026 en is peer-reviewed en open access.

Kempster vertrekt vanuit een ongemakkelijke vaststelling: veel van wat we onder leiderschap verstaan, is nog altijd sterk verbonden met winst, eigenbelang en het optimaliseren van de organisatie zelf. Maar de grote uitdagingen van deze tijd – klimaatverandering, verlies van biodiversiteit, sociale ongelijkheid en uitputting van natuurlijke hulpbronnen – houden zich niet aan de grenzen van organisaties. Ze zijn met elkaar verbonden en vragen daarom om een manier van leiden die óók naar het grotere systeem kijkt.
Daarmee verschuift de vraag van: Hoe maken we onze organisatie beter?’ naar:
Hoe kunnen we bijdragen aan een systeem dat als geheel beter gaat functioneren?
Dat is precies waar regeneratief denken begint
Voor Kempster betekent regeneratief leiderschap niet simpelweg minder schade veroorzaken. Het gaat om het ontwikkelen van organisaties en vormen van leiderschap die bijdragen aan menselijk floreren, maatschappelijke waarde en de gezondheid van de systemen waarvan zij deel uitmaken. Hij verbindt die gedachte aan wat hij good growth noemt: groei die niet uitsluitend wordt afgemeten aan economische cijfers, maar aan de vraag of zij daadwerkelijk bijdraagt aan menselijke en maatschappelijke bloei.
Opvallend is ook de toon van het artikel. Kempster kiest bewust voor een optimistische benadering. Regeneratie vraagt volgens hem niet alleen om nieuwe modellen en technieken, maar ook om verbeeldingskracht en wat hij radical hope noemt: het vermogen om ons een andere toekomst voor te stellen én daar daadwerkelijk naar te handelen.
Kempster gaat veel verder dan holle woorden
Met radical hope bedoelt Stephen Kempster dat we de moed moeten hebben om te geloven in een fundamenteel betere toekomst, zelfs als de huidige crises (zoals klimaatverandering en sociale ongelijkheid) overweldigend lijken. Het is geen passief afwachten, maar een actieve, optimistische houding. Leiders moeten hun verbeeldingskracht durven gebruiken om de economie radicaal anders in te richten: weg van blind winstbejag, op weg naar een systeem dat de aarde en de samenleving herstelt (regeneratie).

Kempster reikt in zijn werk bruikbare en tastbare tips aan om deze transitie voor organisaties in gang te zetten. In plaats van abstracte theorieën te hanteren, stelt hij een concreet stappenplan voor:
1. Het 3-Niveaus Model voor Duurzame Ontwikkelingsdoelen (Sustainable Development Goals – SDG’s)
Kempster koppelt de Duurzame Ontwikkelingsdoelen van de Verenigde Naties (SDG’s) aan tastbare bedrijfsvoordelen via een brons-, zilver- en goudsysteem:
- Brons (koppelen aan de missie): identificeer binnen 20 minuten met behulp van digitale hulpmiddelen drie specifieke SDG’s die naadloos aansluiten bij jouw kernactiviteiten.
- Zilver (integreren in het businessplan): verweef deze doelen écht in de langetermijnstrategie en zet een actieve samenwerking op met een lokale maatschappelijke partner of goed doel.
- Goud (meten is weten): meet jaarlijks de werkelijke, tastbare maatschappelijke waarde die de organisatie en haar partners hebben gerealiseerd.
2. Sturen op de Zes Kapitalen (Good Dividends)
Een bedrijf is pas regeneratief als het niet alleen naar financieel kapitaal kijkt. Organisaties moeten hun succes meten over zes verschillende vormen van waarde:
- Financieel: gezonde, stabiele winst (maar als middel, niet als einddoel)
- Menselijk: welzijn, persoonlijke groei en gezondheid van medewerkers
- Sociaal: sterke, eerlijke relaties met klanten, leveranciers en de maatschappij
- Reputatie: vertrouwen en geloofwaardigheid in de markt
- Operationeel: efficiënte, ethische bedrijfsprocessen en systemen
- Planetair: actieve bijdrage aan het herstel van de lokale natuur en het klimaat
3. Verschuif van Eigenbelang naar Verlicht Eigenbelang
Kempster adviseert managers om strategische gesprekken te voeren over hoe hun businessmodel waarde kan toevoegen aan álle belanghebbenden (stakeholders). Dit creëert langetermijnveerkracht. Een gezonde organisatie kan immers alleen bestaan in een gezonde maatschappij.
4. Werk samen in het ecosysteem
Een bedrijf kan niet in isolatie regeneratief zijn. Kempster stimuleert organisaties om coalities te vormen met kennispartners, lokale overheden en andere ondernemers in de keten om gezamenlijk systemische barrières te doorbreken.

