Wat als Bob de Bouwer een Kelt was?
Tekst: Cor Denneman Heilscher namens het team van multimediaplatform Cycle4.live
Vraag een moderne Vlaming naar zijn verbouwplannen en de kans is groot dat de tranen hem in de ogen springen. We leven in een tijdperk waarin je niet zomaar een muurtje metselt. Nee, we berekenen EPC-labels, wegen de lambda-waarden van driedubbel glas af en smeken kunstmatige intelligentie om een ‘bioclimatisch geoptimaliseerd’ grondplan te genereren. Bouwen in 2026 is synoniem aan existentiële crisis.

Hoe anders deden die goeie ouwe Kelten dat?
Zonder één enkele computer, zonder EPB-verslaggever en zéker zonder AI bouwden deze rakkers eigenhandig huizen die de term ‘regeneratief’ hebben uitgevonden. Hun geheim? Geen stress, geen coëfficiënten, gewoon gezond boerenverstand (en een flinke portie modder).
Als een Keltische chief besloot dat het tijd was voor een nieuwe roundhouse, opende hij geen Excel-bestand om de isolatiewaarde van zijn muren te berekenen. De Keltische isolatiecoëfficiënt was simpel: is het buiten koud? Dan smeren we er nog een extra laag stront tegenaan.
De Keltische U-waarde: dikke vinger-werk
Hun muren bestonden uit wattle and daub: een vlechtwerk van lokale takken, dichtgesmeerd met een smeuïge cocktail van leem, stro en paardenmest. Geen chemicaliën, geen PUR-schuim dat na dertig jaar als microplastic in het grondwater verdwijnt. En het mooiste van alles? Als zo’n Keltisch huis na vijftig jaar trouwe dienst in elkaar zakte, liet het geen asbest of chemisch bouwafval achter. Het veranderde gewoon in uiterst vruchtbare compost. Dat is pas cradle-to-cradle ontwerpen, lang voordat hippe architecten er een Engelse term voor bedachten.
Het is dan ook helemaal niet verwonderlijk dat archeologen zich vandaag de dag suf zoeken naar fysieke resten van deze Keltische vastgoedpaleizen. Waar we over drieduizend jaar een onverwoestbare geologische laag van betonrot, PUR-schuim en plastic bloembakken zullen aantreffen, lieten de Kelten… tja, niets achter. Hun huizen waren zo perfect ecologisch dat ze na een paar decennia gewoon geruisloos in de landschapsbiotoop oplosten. Geen funderingspalen, geen achtergebleven gyprocplaten, hooguit een ietwat vruchtbaardere lap grond waar de patatjes het jaar nadien net iets beter groeiden. De ultieme duurzaamheidsscore, al levert het de moderne wetenschap vooral een hoop frustratie en een leeg museum op.
Het levende algoritme van het dorp
In onze hypermoderne bouwsector proberen we alles te automatiseren. Maar de Kelten wisten dat de beste ‘slimme technologie’ al duizenden jaren gratis rondliep in de nederzetting: de dorpsoudsten.
Vandaag de dag zitten bomma en bompa vaak plichtsgetrouw te babysitten terwijl de kinderen ruziën met de bank over een overbruggingskrediet. Bij de Kelten kregen de senioren de eer die ze verdienden. De jonge, sterke krijgers mochten de zware eiken stammen sjouwen, maar het verfijnde, regeneratieve precisiewerk? Dat was voor de oudere generatie.
Wie dacht je dat de perfecte textuur van de leem-en-stront-mengeling kon aanvoelen op basis van decennia aan ervaring? Wie wist exact welke wilgentakken flexibel genoeg waren voor het vlechtwerk zonder te breken? Juist, de Keltische grootouders. Zij waren het levende algoritme van het dorp. Door de Keltische bouwstijl in ere te herstellen, kunnen we onze grootouders eindelijk weer opwaarderen tot gecertificeerde ‘Leem- en Mestconsultants’. Een carrièreswitch waar menig gepensioneerde ongetwijfeld op zit te wachten.

Alle gekheid op een stokje
De weg naar een echt regeneratieve toekomst ligt dus niet in nóg complexere software of strengere isolatienormen. De weg naar regeneratie ligt in het loslaten.
Laten we een voorbeeld nemen aan die oude rakkers uit de ijzertijd. Minder coëfficiënten, minder AI, wat meer paardenmest en een glansrol voor de grootouders. Het zou ons een pak minder stress opleveren. En als de muren een beetje scheef staan? Dan smeren we er wel weer een vers laagje over…
