De kracht van de scheppende ruimte
Een frisse kijk op de toekomstverkenning van religieuze plekken

Kristof Lataire
Foto’s: Thomas De Boever
Sommige boeken lees je om iets te weten te komen. Andere boeken lees je omdat ze je anders naar de wereld laten kijken. De kracht van de scheppende ruimte van Kristof Lataire, met fotografie van Thomas De Boever, behoort tot die tweede categorie.
Het boek vertrekt vanuit een heel concrete vraag: wat kan de toekomst zijn van onze religieuze plekken? Kerken, kapellen, kloosters, abdijen en andere plekken die hun oorspronkelijke functie langzaam verliezen. Maar al snel wordt duidelijk dat het boek over veel meer gaat dan over stenen gebouwen of religieus erfgoed. Het gaat over de vraag hoe we omgaan met wat er al is — en hoe we vanuit het bestaande nieuwe mogelijkheden kunnen laten ontstaan.
De scheppende ruimte is daarbij een prachtig begrip. Het is een ruimte waarin je niet meteen naar oplossingen hoeft te zoeken. Een ruimte waarin je eerst mag kijken, luisteren, verwonderen en vragen stellen. Waar verschillende perspectieven naast elkaar mogen bestaan. Waar ontmoeting nieuwe ideeën kan laten opborrelen.
Precies daarin zit de kracht van dit boek. Het geeft geen blauwdruk voor dé toekomst. Integendeel: het nodigt uit om de toekomst samen te verkennen. Meer dan 25 experts brengen hun eigen perspectief binnen en de foto’s van Thomas De Boever voegen daar nog een andere laag aan toe: kijken wordt zelf een manier van nadenken.
En misschien is dat wel de belangrijkste boodschap: een plek krijgt pas een nieuwe betekenis wanneer mensen er opnieuw betekenis aan durven geven. Niet door het verleden uit te wissen, maar door het verleden mee te nemen naar een nieuwe toekomst.
Waarom LEESVOER voor Cycle4.live?
De synergie tussen het boek De kracht van de scheppende ruimte van Kristof Lataire en Cycle4.live ligt verankerd in hun gedeelde visie op regeneratieve kracht, waarbij het respect voor de genius loci – de geest van de plek – centraal staat. Waar traditionele duurzaamheid vaak streeft naar het minimaliseren van schade, gaat regeneratie een stap verder: het draait om het actief herstellen, vernieuwen en bezielen van wat stilgevallen of leeg is, met oog voor de unieke identiteit van de locatie. Samen tonen ze aan hoe we door creativiteit en gemeenschapszin de diepere betekenis van een plek kunnen blootleggen en benutten voor de toekomst.
In zijn boek pleit Lataire voor een diepgaande herwaardering van religieus erfgoed en publieke ruimtes, waarbij het antwoord op leegstand niet louter ligt in een functionele herbestemming, maar in het luisteren naar de genius loci. Echte regeneratie betekent de ziel en de gelaagde geschiedenis van een locatie herontdekken, om die vervolgens te laten fungeren als een eigentijds, kloppend hart voor de buurt. Cycle4.live brengt deze theorie op een dynamische manier in beweging door tijdelijk publieke of historische locaties te laten shinen. Door de inzet van fietsen die kinetische energie omzetten in cultuur (reportages) wordt de historische gelaagdheid van de plek niet uitgewist, maar juist geactiveerd en gevierd. De ruimte krijgt zo een nieuwe, vitale betekenis die organisch voortvloeit uit haar oorspronkelijke karakter.
Dit proces overstijgt het louter ecologische aspect; het activeert ook een diepe sociale regeneratie die de gemeenschap opnieuw met de geest van de plek verbindt. Het boek reikt de methodieken aan om zogenoemde scheppende ruimtes te creëren, plekken waar burgers samen eigenaarschap opnemen over hun leefomgeving. De toeschouwer wordt getransformeerd van een passieve consument naar een actieve, noodzakelijke schakel binnen het geheel. Zo voedt het boek de geest met hoopvolle alternatieven voor ruimtelijke transitie, terwijl Cycle4.live de gemeenschap letterlijk en figuurlijk in beweging zet om de verborgen kracht van haar eigen plekken te herontdekken.
